ताम्हिणी घाटात बोगदा होणार? तटकरे यांच्या मागणीला गडकरींचा सकारात्मक प्रतिसाद!

दरडी, धोकादायक वळणे आणि वाहतूक कोंडीवर कायमस्वरूपी उपायाची शक्यता

माणगाव । सलीम शेख
पुणे–कोकण प्रवासातील सर्वांत मोठ्या अडथळ्यांपैकी एक असलेल्या ताम्हिणी घाटाला आता बोगद्याचा पर्याय मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. काही दिवसांपूर्वी रायगडचे खासदार सुनील तटकरे यांनी केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांची भेट घेऊन ताम्हिणी घाटात बोगदा उभारण्याची विशेष मागणी केली. या मागणीवर गडकरी यांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिल्याने पुणे–रायगड दळणवळणाच्या दृष्टीने महत्त्वाची आशा निर्माण झाली आहे.

ताम्हिणी घाटातील धोकादायक वळणे, पावसाळ्यात वारंवार कोसळणाऱ्या दरडी, रस्त्यावर येणारे दगड-माती आणि त्यातून निर्माण होणारी वाहतूक कोंडी यामुळे वाहनचालकांना वर्षानुवर्षे मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. विशेषतः मुसळधार पावसात हा मार्ग काही काळासाठी बंद ठेवण्याची वेळही येते. त्यामुळे या घाटाला सुरक्षित आणि बारमाही पर्याय मिळावा, अशी मागणी सातत्याने होत आहे.

तटकरे यांच्या मागणीला गडकरींचा सकारात्मक प्रतिसाद

रायगड जिल्ह्यातील वाढत्या वाहतुकीचा आणि भविष्यातील औद्योगिक गरजांचा विचार करून खासदार सुनील तटकरे यांनी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्याकडे ताम्हिणी घाटात बोगदा उभारण्याची विशेष मागणी केली. पुणे आणि कोकण यांच्यातील वाहतूक अधिक सुरक्षित आणि जलद करण्यासाठी हा प्रकल्प अत्यंत आवश्यक असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणून दिले.

तटकरे यांच्या मागणीवर गडकरी यांनी सकारात्मक भूमिका घेतल्याने आता या प्रस्तावाच्या पुढील तांत्रिक आणि प्रशासकीय प्रक्रियेकडे रायगडचे लक्ष लागले आहे.

डोंगरवाडी–ताम्हिणीदरम्यान बोगद्याचा पर्याय

भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाकडून ताम्हिणी घाटाला सुरक्षित पर्याय देण्यासाठी विविध शक्यतांचा अभ्यास केला जात असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामध्ये डोंगरवाडी ते ताम्हिणीदरम्यान बोगदा निर्माण करण्याचा महत्त्वाचा पर्याय आहे.

बोगदा झाल्यास घाटातील अनेक धोकादायक वळणे टाळता येतील. दरडी कोसळण्याचा धोका कमी होईल आणि पावसाळ्यातही पुणे–कोकण वाहतूक अधिक सुरळीत ठेवणे शक्य होईल.

पानशेत–माणगाव–दिघी मार्गाचाही विचार

ताम्हिणी घाटाला पर्याय म्हणून पानशेत–माणगाव–दिघी असा नवीन मार्ग विकसित करण्याची शक्यताही चर्चेत आहे. हा पर्याय प्रत्यक्षात आल्यास पुणे, माणगाव आणि दिघी बंदर यांच्यातील दळणवळणाला मोठी चालना मिळू शकते. माणगाव हे रायगडमधील महत्त्वाचे वाहतूक केंद्र असल्याने या मार्गामुळे माणगावच्या आर्थिक आणि व्यापारी महत्त्वातही मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे.

दिघी बंदरामुळे प्रकल्पाला नवे महत्त्व

रायगडमधील दिघी बंदराचा विस्तार आणि लॉजिस्टिक हब म्हणून होणारा विकास लक्षात घेता भविष्यात पुणे आणि पश्चिम महाराष्ट्रातून दिघीकडे जाणारी मालवाहतूक मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे.
सध्याचा ताम्हिणी घाट अवजड वाहनांसाठी अनेक ठिकाणी अडचणीचा ठरतो. अरुंद रस्ता, तीव्र वळणे आणि पावसाळ्यातील दरडी यामुळे मोठ्या वाहनांची वाहतूक धोकादायक बनते. त्यामुळे दिघी बंदराच्या भविष्यातील क्षमतेला पूरक असा सक्षम रस्ता आणि बोगदा निर्माण करण्याची गरज अधिक तीव्र झाली आहे.

३० ते ५० किलोमीटर अंतराची बचत?

प्रस्तावित बोगदा किंवा पर्यायी मार्ग प्रत्यक्षात आल्यास पुणे ते कोकण प्रवासातील अंतर अंदाजे ३० ते ५० किलोमीटरपर्यंत कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. घाटातील वळणे आणि वाहतूक कोंडी कमी झाल्यास प्रवासाचा वेळही मोठ्या प्रमाणात वाचू शकतो. याचा सर्वाधिक फायदा पुणे–रायगड दरम्यान दररोज प्रवास करणाऱ्या नागरिकांसह मालवाहतूकदार, पर्यटक, उद्योग आणि बंदराशी संबंधित व्यावसायिकांना होणार आहे.

पावसाळ्यातील ‘दरडींचे संकट’ संपणार?

ताम्हिणी घाटाचा पावसाळ्यातील धोका हा केवळ वाहतुकीचा प्रश्न राहिलेला नाही. दरडी कोसळल्याने रस्ता बंद होणे, वाहनांची कोंडी होणे आणि प्रवाशांचा जीव धोक्यात येणे, या घटना वारंवार घडतात.
काही वेळा रस्ता मोकळा करण्यासाठी प्रशासनाला मोठी यंत्रणा तैनात करावी लागते. रस्ता बंद झाल्यास रुग्णवाहिका, अत्यावश्यक सेवा आणि मालवाहतुकीवरही परिणाम होतो. त्यामुळे बोगदा हा केवळ प्रवासाचा वेळ वाचवणारा प्रकल्प नसून मानवी जीविताचे संरक्षण करणारा आणि वर्षभर संपर्क कायम ठेवणारा महत्त्वाचा पायाभूत प्रकल्प ठरू शकतो.

पुणे–रायगडच्या विकासाला नवी चालना

ताम्हिणी घाटातील बोगदा प्रत्यक्षात आला तर त्याचा परिणाम केवळ पुणे आणि रायगडपुरता मर्यादित राहणार नाही. कोकणातील पर्यटन, उद्योग, व्यापार, शेतीमालाची वाहतूक आणि दिघी बंदराशी संबंधित आर्थिक व्यवहारांना यामुळे मोठी चालना मिळू शकते.
पुणे आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील बाजारपेठांना कोकणातील बंदरांशी अधिक जलद जोडणी मिळाल्यास मालवाहतुकीचा वेळ आणि खर्च कमी होण्याची शक्यता आहे.

आता आश्वासनातून प्रत्यक्ष कृतीची अपेक्षा

ताम्हिणी घाटातील बोगद्याची मागणी अनेक वर्षांपासून होत असली तरी आता खासदार सुनील तटकरे यांनी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्याकडे केलेला विशेष पाठपुरावा आणि मिळालेला सकारात्मक प्रतिसाद या मागणीला नवी दिशा देणारा ठरू शकतो.
आता सर्वांचे लक्ष NHAI च्या तांत्रिक अभ्यासाकडे, संभाव्य मार्गरेषेकडे आणि प्रकल्पाच्या प्रत्यक्ष मंजुरीकडे लागले आहे.

ताम्हिणीच्या धोकादायक वळणांना पर्याय, दरडींच्या संकटाला उत्तर आणि पुणे–कोकण प्रवासाला वेग—बोगदा प्रत्यक्षात आला तर रायगडच्या विकासाच्या वाटेवर हा एक ऐतिहासिक टप्पा ठरू शकतो!