मुंबई: भारतीय चित्रपटसृष्टीचा आणि कोट्यवधी रसिकांचा आवाज असलेल्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचे रविवारी, १२ एप्रिल २०२६ रोजी निधन झाले. वयाच्या ९२ व्या वर्षी त्यांनी मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनाने संगीत विश्वावर शोककळा पसरली आहे.
उपचारादरम्यान प्राणज्योत मालवली
मिळालेल्या माहितीनुसार, आशाजींना हृदयविकाराचा झटका आल्याने आणि फुफ्फुसांच्या त्रासामुळे शनिवारी संध्याकाळी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्यांची प्रकृती चिंताजनक असल्याने त्यांच्यावर अतिदक्षता विभागात उपचार सुरू होते. मात्र, रविवारी त्यांची मृत्यूशी झुंज अपयशी ठरली. उद्या, १३ एप्रिल रोजी सायंकाळी ४ वाजता त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत.
अष्टपैलू गायकीचा सात दशकांचा प्रवास
८ सप्टेंबर १९३३ रोजी जन्मलेल्या आशा भोसले यांनी आपल्या गायकीने सात दशकांहून अधिक काळ श्रोत्यांच्या मनावर राज्य केले. त्यांच्या कारकिर्दीची काही ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- विविधता: रोमँटिक गाणी, गझल, कॅबरे, शास्त्रीय संगीत, भजने आणि भावगीते अशा सर्वच प्रकारांत त्यांनी आपला ठसा उमटवला.
- भाषा प्रभुत्व: त्यांनी हिंदी, मराठी, बंगाली, गुजराती, पंजाबी यांसह २० हून अधिक भाषांमध्ये १२,००० पेक्षा जास्त गाणी गायली आहेत.
- आयकॉनिक गाणी: ‘दम मारो दम’, ‘पिया तू अब तो आजा’, ‘चुरा लिया है तुमने’ यांसारख्या सदाबहार गाण्यांमुळे त्या घराघरांत पोहोचल्या.
जागतिक सन्मान आणि विक्रम
आशाजींच्या नावावर अनेक जागतिक विक्रमांची नोंद आहे:
- गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स: २०११ मध्ये संगीताच्या इतिहासात सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणारी कलाकार म्हणून त्यांना मान्यता मिळाली.
- पद्मविभूषण: भारत सरकारने त्यांना ‘पद्मभूषण’ आणि ‘पद्मविभूषण’ या सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांनी सन्मानित केले आहे.
- ग्रॅमी नामांकन: ग्रॅमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय गायिका होत्या.
आशा भोसले यांच्या जाण्याने भारतीय संगीतातील एक सुवर्णयुग संपले आहे. त्यांच्या निधनावर चित्रपटसृष्टी, राजकीय क्षेत्र आणि चाहत्यांकडून हळहळ व्यक्त केली जात आहे.